__DİCLE__

D, d

da1. önek olarak kelimeye alçaltıcı, indirici anlamını katar. 2. sıfat eki olarak, "de", "da", "den", "dan" anlamını verir. 3. "dan" fiilinin dili geçmiş zamanı. 4. anne.dabtuzakdabaş1. konu, bahs. 2. araştırma.dabêlandinyutmakdaberizînsaldırmak, çatmakdabeşkısım, parçadabeşkirinbölmek, taksim etmekdabînkiringaranti etmek, güvenceye almakdabirapostrofdaçekdilbilgisinde edat, ilgeçdaçikandinağaç, bayrak vb. dikmekdadadalet, hukukdadankapatmak, örtmekdadgehmahkemedadgeha lihevanînêsulh mahkemesidadgeha sezayîceza mahkemesidadgerhakimdadkirinyargılamakdadyaneadildagerandinbirşeyi aşağı doğru çevirtmek veya indirtmekdagerînaşağıya doğru inmekdagirkerişgalcidagirkirinişgal etmekdagirtindoldurmak, istila etmekdahatininmekdahatûgelecekdahênanyaratmak, icat etmekdahêneryaratıcı, mucitdaholdavuldaholjendavulcudahûrandinçözümlemek, analiz etmekdahûrînçözümleme, analizdaketininmekdalandehlizdaliqandinasmakdamanetekdamezrandinkurmakdamezrînerkurucudamilandingözlerini yummakdamilîngözlerin yumulmasıdan1. vermek, ödemek. 2. dövme buğday. 3. günün öğünleri.danasîntanıtımdaneveridane berhevkarşılaştırmak, mukayese etmekdane peytakip etmekdanezanbildirge, tebliğdangekışın hayvanlara yem verilen yerdanîn1. koymak, indirmek. 2. kurmak.daniştinoturmakdanûkaynatılmış buğdaydanûstandin1. ilişki, alaka, diyalog. 2. alışverişdanzanînbildirmek, belirtmekdapalandindamıtmak, süzmekdapalîndamıtılmak, süzülmekdapêjtinbudamakdapîrbüyükanne, ninedaqoqtokmak, kapı tokmağıdaqurtandinyutmakdar1. ağaç, odun. 2. sonektir. veren, emreden, hükmeden anlamına gelir. "fermandar" (buyuran, emreden, *******, amir gibi). 3. meyve isimlerine göre ağaçları isimlendirir. 4. idam sehpası. 5. sözcüğe "lı", "li" vb. sahiplik eklerini takar. 6. sopa, kalın değnek.daramaliyedarayîmalidarbest1. tabut. 2. sedye.dardekirin1. asmak. 2. idam etmek.darê dinyayêyeryüzüdarêjtintüretmek, yaratmakdarînahşapdaristanormandarizandinyargılamakdarkutikağaçkakandasorakdasî1. kılçık 2. arpa, buğday başağındaki uzantılar.daskêşorakçıdaşirtuvalet, heladavetnamedavet, davetname, çağrıdawetekdawerivandindurulmakdawerivîndurulanmakdawestînayakta durmakdawetdüğündaweşandinsilkelemekdawetîdavet, davetname, çağrıdawîsondawîlêanînsonuçlandırmakdawîlêhatinsonuçlanmak, bitmekdaxkederdaxbarkederli, üzgündaxistinindirmekdaxkirindağlamakdaxuyandinaçıklamakdaxuyanîaçıklamadaxwarin1. çekinmek, itaat etmek. 2. içine atmak.daxwazistek, talep, arzudaxwaznamedilekçedayendeveren, vericidayîak asma, ören gülüdayikana, annedayinvermek, ödemekdê1. ana, anne. 2. ecek, acak eki katan gelecek zaman eki.debankılıcın demir bölümüdebargeçim. "Debara xwe kirin." geçinmekdebengahmak, gerizekalıdeferbanedefandinitmek, itelemekdegel1. komik. 2. cesaret. "bi degel" cesaretli.dehfdanitmekdehîadak, kurbandêhndikkat. "dêhna xwe dan" dikkat etmek, yoğunlaşmak.dejniktere otudek û dolaphile, entrikadêl1. bedel, bir şeyin yerine verilen. 2. kancık. 3. yerinde, yeri.delalsevgili, azizdêlegurdişi kurtdêlemarkertenkeledêlîüzüm asmasıdêlik1. kancık, mecazi anlamda kahpê, kalleş. 2. dişi köpek.delîvefırsat, imkandemzaman, vakitdêm1. susuz veya çorak arazi. 2. yanak.demankiradêmanyerleşik, yerlidemandarkiracıdemankarkiraya verendemankirinkiralamakdêmarîüvey annedembûhêrksohbetdemdemîkararsız, tutarsız, geçicidemîngeçici, sürelidemjimêrsaatdemsalmevsimdendikçekirdekdeng1. ses, seda. 2. oy.dengazkonuşkan olmayandengbêjşarkıcı, türkü söyleyen, masal anlatan halk ozanı, ses sanatçısıdengdan1. seslenmek. 2. oylama, oylamak, nam salmak.dengdardilbilgisinde sessiz harfdengdêrdilbilgisinde sesli harfdengikkursakdengkirinkonuşmak, seslenmekdenglêkirinseslenmekdengûbashaber, havadis, ajansdengvedanyankı, yankılanmakdepyassı tahtadepreşkara tahtadeq1. metin, teks. 2. büyük aşık kemiği. 3. puan. 4. dövme. 5. benek.deqaqütüdeqelsert toprakdeqkirindövme yapmakdeqlûstakla atmader1. dış, dışarı. 2. hariç. 3. yer.dêrkiliseder barilgili, hakkındaderametgelirderanînçıkarmakderavçamaşır yıkamaderbasbûngeçmek, aşmakderbaskiringeçirtmek, aşırmakderbenelbise askısı, vestiyerderbirinifade etmekdercawelbeziderçikeşikderçûnçıkmak, görünmekderddert, acı, hüzünderdanikyoğurt yada peynir süzülmesinde kullanılan bezderdekopantatanosderdestkirintutuklamakderdmenddertli, acılı, hüzünlüderdorçevre, etrafdêrefistanderekbelirsizderencebasamak, merdivenderenggeçderengmayîngeç kalmakderewyalanderewînyalancıderewkaryalancıderewkirinyalan söylemekderfetimkandergehgiriş kapısı, büyük kapıdergevankapıcıdergîlağaçtan örülen kapıdergistînişanlı, sözlüdergûşbeşikderhêneryönetmenderhûdkefilderhûdekefaletderhûdnamekefaletnamederîkapıderîçekapakçıkderîçeyên dilkalp kapakçıklarıderînçıkış kapısıdêrînasil, soylu, antika, kadimdêriskirinviran etmekderîzankapı önüderizandinçatlatmak, yarmakderizînçatlamak, yarılmakderkenarilişikteki not, anekdotderketinçıkmak, çıkışderketina holêortaya çıkmakderketina nêçîrêava çıkmak, avlamakderkirinçıkarmak, kovmakdermalebesi hayvanıdermanilaçdermanafiroşeczacıdermanxaneeczahanedernixûnkapkacak ve paketlenmiş şeylerin ters çevrilmesiderpêdon, tumanderşobulaşık beziderûderçevre, etrafderûnpsikolojiderûnîpsikolojik, ruhidervedışarı, dışardadervekirinsoymak, çalmakderveyîdışsal, hariciderxistinçıkarmakderxûntencere kapağıderyadenizderyevandenizciderzçatlak, yarıkderzîiğnederzîdankiğnelikderzîlêxistiniğne yapmakderzîreqtoplu iğnedesteldestarel değirmenidestavêtin1. el atma. 2. sataşmak, sarkıntılık yapmak.destavxanetuvaletdestbendkelepçedestbirak1. kan kardeş, sırdaş. 2. sağdıç.destbûrîsözüne önem verilmeyendestdandokunmakdestdirêjîmüdahale, tecavüz, cinsel tacizdeste1. buket. 2. kurul. 3. askeriyede takım.destêkarmüdahelecidestexwişkahiret kardeşi, sirdaşdestgehatölye, tezgahdestgirtînişanlı, sözlüdesthilatdariktidar olan, egemendesthilatîiktidardestiktutamak, kabza, sapdestjêberdanbırakmak, vazgeçmekdestkeftîkazanımdestmal1. mendil. 2. havlu.destmêjşikandinabdest bozmakdestnimêjabdestdestnimêjgirtinabdest almakdestnîşankirinsaptamak, tespit etmekdestnivîselyazısıdestpêkbaşlangıç, girişdestpêkirinbaşlamak, girişmekdestşoklavabodestûizin, müsaadedestûrdanizin vermek, müsaade etmekdestûrnameicazetname, onay, diplomadestxweşîlêkirinbaşarı dilemekdestxwişksırdaş, kankardeşdeştova, düzlükdevağızdev jê berdanvazgeçmek, boşvermekdevavêtinsataşmak, laf atmakdevbelaşboş konuşan kimsedeveryöre, bölgedeverîyerel, mahallidevîçalılıkdevikkapakdevistançalılıkdevjenîağız dalaşıdevkîsözlüdevlikengüleryüzlü, neşelidevlingpantolon paçasıdevmirîsessiz, konuşmaktan acizdevnermtatlı dillidevokağız, şivedewayrandewdewpapağandewikkızmış yağın tortusudewisandinbastırmak, sıkıştırmak, basmakdewisînsıkışmak, basılmakdewixandinbayıltmakdewkilayran yayığıdewlemendzengindewlemendîzenginlikdewrazebüyük atdewreyanlış, hatalıdewsyer, izdewxbaş dönmesidexeskıskançdexesîkıskançlıkdexltahıl, hububatdeydiksalıncakdeynborç, veresiyedeyndanborç vermekdeyndarborçludeyndêralacaklıdeynstandinborç almakdeyzkış için saklanan hayvan yiyeceğidezgeh1. kurum, kuruluş. 2. tezgah.dezîince iplikdi1. fiillerin şimdiki zaman halini sağlar. Mesela: dikim, diçim... 2. türkçede "de", "da", "te", "ta", "den", "dan", "içinde" gibi fiil eklerin ve edatların yerini alır. Mesela: "di (3 roja de)" üç günde, üç gün arasında.di vî warîdebu konuda, bu alandadi heman rojê deaynı gündibe kubelkidibetîolasılıkdibistanokuldibistana amadehiyêlisedibistana navînortaokuldibistana seratayîilkokuldîdargörüşmedifnburundigelile, birliktedihindanönem vermekdijkarşı, antidijberkarşıt, muhalifdijmindüşmandijminahîdüşmanlıkdijûnküfür, sövgüdijwarzor, çetindijwarîşiddet, güçlük, zorlukdiksahne, sekidîkhorozdilgönül, kalp, yürekdîlesir, tutsakdîlandüğün, eğlencedîlangirtin çekmekdilawêrcesur, yüreklidilbazcilveli, albenilidilbikuldertli, kederlidildangönül vermekdildaraşık, sevdalıdilfirehsabırlı, rahatdilgermsamimi, içtendilgeşneşeli, coşkuludilgiranîburuklukdîlgirtinesir almakdilhebûnniyeti olmakdilhênikbûnferahlamakdilhişktaş kalplidilînhis, duygudilketîaşıkdilkirinistemek, niyetlenmekdilmayinkırılmak, alınmakdilmêrafadan yumurtadilnermyufka yüreklidilnizmalçak gönüllü, mütevazidilodînkararsız, delidoludîlokda söylenen türküdilopdamladilopkirindamlamakdilovanalçakgönüllü, şefkatlidilpaktemiz kalpli, faziletlidilqkılık kıyafetdilsaristeksizdilsozsözüne bağlı, sadıkdiltengsabırsız, sıkkın, tahammülsüzdiltenikyufka yürekli; duygusaldiltepînkalp çarpıntısıdiltezînelim, acıdilşasevinçli, neşelidilxwazistekli, meraklıdilxweşmemnundilxweşîmemnuniyetdilxwexbûnmemnun olmakdîmengörüntüdimspekmezdîndeli, çılgındîn û hardelirmiş, azgın, çıldırmışdînbûndelirmekdînikhafif meşrefdînkirindelirtmekdinyadünyadinyadîtîgörgülü, edeplidinyanedîtîgörgüsüz, kabadirandişdiranbeşdişlekdirandinyırtmakdiranqîçdişlekdiransazdişçidiravparadiravnamebütçedirefş1. sancak, fılama 2. simge, semboldirêjuzundirêjahîuzunlukdirêjbûnuzanmak, uzamakdirêjîpêdandevam etmekdirêjiya salêyıl boyuncadirêjkirinuzatmakdirîdikendirindeyırtıcı, vahşidirîreşkböğürtlendîroktarihdîrokîtarihidîroknastarihçidirûşmeslogandirûşme qîrandinslogan atmakdirûtinelbise vb. dikmekdirûvçehre, görünüm, eşgaldirûvpêketinbenzemekdîsayine, genedîsgotinnakaratdîtbarîgörseldişbaldızdîtingörmek, bulmak, görüşdîtirbaşkası, ötekidivêmecbur, zorunlu, elzemdivêtmecbur, zorunlu, elzemdivêtîzorunluluk, mecburiyetdîwarduvardîwarlêkirinduvar örmekdiwarojgelecekdixapînekandirmakdixebiteçalışıyordixemilînesüsletmekdixeniqîneboğdurulmakdixitimînetıkandırmakdixurînekaşıtmakdixweyemek yiyiyordixweredîtinüşünmemek, erinmemekdixwezeistiyordixwîneokuyordiyarbelli, belirgin, açıkdiyardeolgu, fenomendiyarîarmağan, hediyediyarîkirinhediye vermek, ithaf etmekdiyarkerbelirleyicidiyarkirinbelirtmekdizhırsızdîzçömlekdizekhırsızlığı seven, klaptomandizîhırsızlıkdîzikçömlekdizîkagizlicedizînçalmak, yürütmekdizûtirîn katê deen kısa zamandadobelanbir mantar türüdojederabse, cerehatlı yaradojehcehennemdolvadidolmendzengindolmendîzenginlikdomansüreçdomandinsürdürmek, devam ettirmekdomdarsürekli, daimadomîndevam etmek, sürmekdoniç yağdoqçomakdor1. çevre. 2. sıra.dorhatinsırası gelmekdorlêgirtinçevrelemek, güç duruma düşürmekdormandoretraflı, kapsamlıdorpêçkirinablukaya almak, kuşatmakdostdostdostanîdostlukdotkızdoşanîsağmal hayvandotinsağmakdotirertesidotira rojêertesi gündotmamamca kızıdoxînuçkurdoxînsistzampara, çapkındozülkü, dava, mücadeledozgersavcıdozîniçgüdüduikidû1. arka, arkası. 2. duman.dûajoyardımcı çobandubarekirintekrar, tekrar etmekdubendîikilik, itilaf, çelişkiducanhamile, gebeducanîbûnhamile olmakduçerxebisikletdudilikircikli, karasız, tereddütlüdudilîtereddutduduikiduhdündukarsöylenti, rivayetdûkelbuhardûmahîdevam arkasıdûmirkörelmedûmirandinköreltmek, dumura uğratmakdûpatkirinbelirtmek, vurgulamakdûpişkakrepdûruzakdûrahîuzaklıkdûrbîndürbündûrebînbasiretli, uzağı görendûredesterişilmesi güç, uzakdûrîuzaklıkduristkirinyapmak, meydana getirmekdurûiki yüzlü, riyakardurûtîikiyüzlülük, riyakarlıkdûrxistinuzaklaştırmakduryankavşak, yol ayırımıdûşhiza, seviyeduşaxedifteriduşempazartesiduşîzebakiredûvkuyrukdûvedirêjuzun erimli, ayrıntılıdûvelenkuydudûvmesasbülbüldûvresonradûxanduman

__________________

Roja_sibe

emegine saglık